#Cicho, cichutko, cichusieńko, ale...

 

Jadę i jadę do lasu, od kilku dni, i dojechać nie mogę!

Dziś nie jechałem i...

- Raniutko, szybciutko dojechałem!

Fakt, śniadanko o czwartej trzydzieści już jelitka rozgrzewało.

 

W lesie cicho, cichutko, cichusieńko, a może tylko "cichuteńko"...

Poranne słońce pięknie bór prześwietla, promieniami po runie śmiga. Znakomicie. Tuż przede mną sarna czegoś szuka. Nawet się nie niepokoi. Zmierzyła mnie wzrokiem. Łbem pokiwała. Zastanowiła się chwilę i spokojnie w olszyny się oddaliła.

Na pierwszą miejscówkę wybrałem sektor z potężnymi sosnami, o poszyciu w mech bogatym.

Ledwie rów dukt oddzielający od reszty przekroczyłem i już oczy mi się radośnie zaświeciły.

- Borowiki! Jeden, drugi, trzeci, czwarty...

Na przestrzeni około dwudziestu metrów kwadratowych było ich czternastu.

- Jak tak dalej pójdzie, to już chyba innej miejscówki dziś nie zaliczę. Plan był inny, ale...

Chwila przerwy i znów są. Po dwa, po trzy. Pojedynczych znacznie mniej...

Pięknie kapelusze do słońca "odkręcają". Prężą się do fotografii.

Od dużych osobników po średniaki i maluchy.

Pokazują się młode muchomorki rdzawobrązowe.

Gdzieniegdzie wychylają się, radosne od "ciepłego" światła, podgrzybki brunatne. Niewiele ich, ale już są.

Gołąbki też się pokazują. Nawet pieprznik jadalny się zameldował, choć to nie jego terytorium bytowania.

Wracam do borowików. Znów po dwa, po trzy...

Nagle...

- Tam przy krzaczku!

- Taką miałem na niego ochotę!

- Jest! Jest! Piękny, okazały, wybarwiony!

- Koźlarz pomarańczowożółty!

- On ci to! On!

- Ogromny!

Będzie pierwszy grzybowy "schabowy" w tym roku.

- Oj, będzie! Już mi ślinka w ustach "rośnie".

Fotki pyk, pyk i go wykręcam.

Piękny trzon. Nie ustępuje kapeluszowi.

Parę kroków dalej jest drugi, mniejszy.

Jeszcze dwa ceglastopore, parę borowików i...

- Mam dość! Wracam...

Trochę szkoda, ale czas powitać w domu Wnuczkę, piątoklasistkę, wszak to pierwszy dzień nowego roku szkolnego.

 

PS By nie było tylko tak kolorowo, niestety, dużo, a nawet bardzo dużo borowików zaczerwionych lokatorami różnego rodzaju i - oczywiście - brak wilgoci daje się we znaki, bardzo daje się we znaki...

Uwaga dla "szperaczy"!

W terenie pagórkowatym grzyby zdecydowanie wybierają zbocza północne. Podejrzewam, że tu zostało w ściółce więcej wilgoci. 

 

Święta Bożego Narodzenia. Wigilijne dumanie...

 

 

 

- Krzyś! Nie mamy jeszcze choinki! Już piętnastego!
Z kuchni ściga mnie głos żony. Nawet nie jest nachalny. Taki trochę zaniepokojony w tonacji, trochę smutny, może odrobinę natarczywy.
Problem polega na tym, że znam ją już tyle lat, więc wiem, że mimo ciepła w jego barwie, to prawie rozkaz. Można by rzec:
- Dziś już późno, ale jutro natychmiast zajmij się tym zadaniem. Zielone drzewko ma być w domu i tyle. Jakie? Ty już wiesz najlepiej.
Tak. Ja wiem najlepiej. Tylko Ty i tak głośno wyrazisz swe stanowisko, gdy stanie na swym miejscu w mieszkaniu.
- Trochę za szeroka! Trochę za wysoka! Dość gęsta, to dobrze.
- Ostatecznie, może być.
- Ostatecznie?!
- No, cóż; zawsze może być lepsza.😄
Lekko się "przycinam". Żona to czuje i szybko reaguje:
- Dobrze, dobrze; ładna i już!
Historia tej podobna lubi się powtarzać, w grudniu każdego roku.
Mógłbym temu zaradzić, zabierając małżonkę na wspólną wyprawę po świąteczne drzewko, ale chyba byłoby to groźniejsze rozwiązanie dla rodzinnej, przedświątecznej atmosfery😄.
Tym samym jutro jadę po choinkę. Sam - oczywiście!

Faktem jest, że teraz to wszystko takie proste.
Potrzebuję! Jadę! Jest! Kupuję! Jeszcze trochę pogrymasić mogę.
- A co! Wolno mi!
Nie! Nie! Przed świętami trochę częściej się do siebie uśmiechamy.
- A może się mylę?...
Drzewiej inaczej bywało, miast komercji, w trudzie i znoju świąteczny, uroczysty, radosny nastrój się budował, się czynił.
W zadumie zerkam na stary wigilijny czas moich tamtych lat, lat sześćdziesiątych XX wieku.
- Macie ochotę powędrować ze mną?
- Zapraszam. Może i Wy traficie na dawne ślady własnych chwil świątecznych, chwil szczęśliwych...

 

 

Opowieści przedświątecznej część druga.

Jest! Jest choinka!

Z plantacji. Mam nadzieję, że tym razem trafiłem w gust żony, wszak się nałaziłem, utytłałem, umoczyłem, "ustresowałem"...

- Może ta, a może tamta?

- Nie, chyba nie. Ta w lewym rzędzie jeszcze ładniejsza.

- Nie! Ta w trzecim szeregu najładniejsza!

- Chyba wezmę tę w dziewiątym.

Na szczęście plantacja należy do kolegi, więc miał do mnie anielską cierpliwość, ale pomóc w wyborze nie chciał. Doskonale go rozumiem. Też bym nie doradzał.

Snuliśmy opowieści o dawnych wspólnych czasach, przeplatane uwagami o teraźniejszości, o dzieciach i wnukach. Czas nam płynął nieubłaganie, a my wciąż;

- Jeszcze to, jeszcze tamto, a i o owym też dwa zdania.

Jak Wam się wydaje:

- Którą ostatecznie wybrałem?

- Oczywiście pierwszą, na którą zwróciłem uwagę na początku wędrówki, ale wszystkie były śliczne.

Drzewiej tak bywało...

Z początkiem grudnia Mama rozpoczynała wędrówki po sklepach, by zgromadzić odpowiednio ciekawy zestaw świątecznych smakołyków.

- A nie było to takie proste! Dziś czekolady, jutro lub pojutrze pomarańcze ("rzucali" przed Świętami), a to cytryny...

- O zapasie mąki, cukru i masła też trzeba pamiętać!

- A! A! Panią z Siekierna trzeba poprosić, by więcej jajek kurzych przyniosła!

- A może by i ćwiarteczkę cielęciny załatwiła; najlepiej tylną! Byłoby super! Oj! Super!

- Resztę mięsa - schab, polędwicę i wędliny przygotuje pan Spytkowski, znakomity masarz (tak, tak - to dawny zawód pisany przez "rz"). Zakład ma na naszym osiedlu. Będzie łatwiej. Wyda wszystko od zaplecza; nie trzeba będzie stać w kolejce.

- Szynkę trzeba jeszcze zamarynować, zdążyć na czas. Potem się ją upiecze, albo obgotuje.

- Schab zdecydowanie upieczemy, a polędwicę? Jeszcze się zastanowię...

- O! Czy jest saletra w domu? Chyba została z ostatniej marynaty. Henio sporo mi jej wtedy załatwił.

- Ach! Śledzie! Musi postarać się o nie Krysia z rybnego. Mają być z środkowej strefy beczki, nie z wierzchu i nie z dna. Koniecznie z środka. Trzeba je wymoczyć przez kilka dni i zalać zalewą octową. Nie mogą się "rozłazić". Muszą trafić smakiem i koegzystencją dokładnie w Wigilię

- Dobrze by było, jakby gdzieś jeszcze znalazł ze cztery główki słodkiej cebuli. Jeśli nie, trzeba będzie dobrze sparzyć zwyczajną przed włożeniem do słoików ze śledziami.

- Och! Pierogi! Grzyby są, ale moja kapusta kiszona jest trochę za słodka; przesadziłam z marchewką.

- Muszę poprosić Filomenkę, by mi podrzuciła swojej; ma pyszną w tym roku.

- Cukierki czekoladowe! Najlepiej mieszankę z "22 Lipca", dawny E. Wedel musi zostawić Marysia, kierowniczka sklepu na Majówce, koleżanka od czasów podstawówki. Część ozdobi choinkę!

- Cytrusy! Najszybciej przywiozą do PSS-u. Muszę przypomnieć się Tadeuszowi. Tylko ile ich wziąć - dwa, trzy kilo?

- Trzy! Zdecydowanie. Jeszcze trochę mandarynek, jeśli będą.

- Muszę je gdzieś dobrze schować, by chłopcy za wcześnie nie "odkryli". Będą pod choinkę.

- A! Z dziesięć cytryn. Mogą się przydać, nie tylko do herbaty.

- Właśnie! Herbata! I kawa, najlepiej "Marago"; koniecznie też do mielenia!

- Nowe świeczki na "jodłę"! Starych trochę zostało, ale będzie zbyt mało, lepiej niech znów zostanie. Sprawdzić stan lichtarzyków do nich. Może trzeba poszukać nowego kompletu.

- Właśnie! Muszę uprzedzić mojego, by nie ważył się przynieść innego drzewka - tylko jodłę! Jodłę i już; zgrabną i najlepiej srebrną. Niech się postara.

- Placki to drobiazg, tylko brytfannę jedną muszę nową kupić, bo ta co jest, przypaliła się przy ostatnim pieczeniu. Muszę ją wywalić! Za pamięci.

- Trzeba sprawdzić, co z bombkami. Czy całe, jeśli nie to zamówić ze dwa opakowania w "Pedecie". Emilka odłoży.

- A i artykuły papiernicze; klej, papier kolorowy, itp.. Będzie przecież lepienie łańcuchów.

- A może zrezygnować w tym roku?

- Nie, niech się młodszy uczy. Święta, to święta i już!

- Chwila! Chwila! Co z karpiem?

- Może by tak Henia poprosić, żeby przywiózł z hodowli...

- Tylko żeby nie było czuć ich mułem! Takie ryzyko jest zawsze. Włożę "dzwonki" do mleka, choć na parę chwil, chwil parę; he, he he

- Sąsiedzi jeszcze na pewno podrzucą szczupaka. Albo dwa! Wystarczy.

- Pocztówki! Już, koniecznie! Piętnaście sztuk! Jak co roku. I znaczki...

- Prezenty! Oczywiście, prezenty...

- Wszystko na mojej głowie! Wrrr. Wszystko! Jak zwykle, niezmiennie.

- Chyba już ostatni raz, raz ostatni; hi, hi, hi

- Pogadałaś sobie, to bierz się do roboty! Czas nagli!

- Ech! Jeszcze telefon do starszego, do wojska...

- Ciekawe, czy dostanie przepustkę, a może urlop?

- Wieczorem muszę iść na pocztę. Wtedy najszybciej łączą.

Zabiorę ze sobą małego, niech się przewietrzy.

- Przy okazji wyślemy pocztówki z życzeniami.

Tylko z opłatkiem nie było problemu.

Przynosił go do domu organista z parafii. Był to jego dodatkowy grosz za pracę w kościele, a dla nas pewność, że będzie na czas. Bywał nawet mały, kolorowy - jasno zielony i różowy - niby dla zwierząt, ale smakował tak samo.

- Wiem, bo "sprawdzałem"!

 

Pod naciskiem i presją Wnucząt, wciąż pytających o symbol zbliżających się Świąt, zaprzeczyłem tradycji. Nie wytrzymałem do wigilijnego poranka.

Babcia poszła do przedszkola po wnuczka.

Prędko wniosłem i ubrałem choinkę. Będzie niespodzianka

Wszystko teraz takie proste. Tyle plantacji drzewek wokół Starachowic (kilkadziesiąt), kilka placów handlowych z nimi i nawet dwa supermarkety je proponują. Dowóz też deklarują.

Moja tak elegancko przycięta, że tylko pyk w stojak, zwolniony zatrzask, lekkie dociągnięcie dźwignią, mała korekta pionu, ponowny docisk i już światełka i błyskotki można wieszać.

Kiedyś znacznie trudniej o świąteczne drzewko było...

 

W okolicy połowy grudnia zaczynały się "prace przygotowawcze", związane ze świątecznym drzewkiem.

Po przeglądzie opakowań z bombkami, oddzieleniu potłuczonych, zapadała ostateczna decyzja ile nowych dokupić.

Potłuczone - zaś - podlegały dalszej degradacji. Zmieniały się w błyszczący pył brokatowy, którym nieco później ozdabialiśmy wysuszone szyszki sosnowe. Tak rodziły się kolejne, prawie naturalne, ozdoby choinkowe.

Powstawały różne łańcuch, które niekoniecznie trafiały tam, gdzie były przeznaczone, gdyż Mama bardzo dbała o to, by nie przesadzać z dekoracjami, bo jak twierdziła:

- Jodełka straci swój naturalny urok. Nie wolno jej tak "przykrywać".

Zbliżała się wigilia. W domu roznosił się zapach pieczonych mięs, gotowanej, marynowanej szynki, na przemian z wonią zalewy octowej i świeżo przyniesionych od masarza, naturalnie wędzonych wędlin.

Ślinka ciekła, że aż strach. Niestety, Pani Domu była nieugięta. Czasem, w drodze wyjątku, niby pytała o opinię na temat smaku i dawała, na próbę, jeden jedyny plasterek. Uśmiechała się przy tym pod nosem, udając, że bardzo liczy na życzliwą ocenę.

Z tą choinką to był coroczny kręciołek. Kręciołek - wyrażenie bardzo wieloznaczne i nie o samo kręcenie tu - oczywiście - chodzi.

Już w drugim tygodniu grudnia Mama zaczynała wiercić dziurę w brzuchu Tacie, że...

- Już czas!

- Dobrze by było gdyby już czekała w drwalce* na swój wielki dzień; dzień wędrówki do mieszkania.

Tata się bronił...

- Jeszcze trochę!

- Nie ma co się spieszyć! Dłużej będzie świeża! Dłużej postoi w pokoju!

Riposta mamy zawsze była ta sama:

- No, tak! Potem weźmiesz pierwszą z brzegu, albo to co najgorsze, to co zostanie! Kawałek niezgrabnego kołka!

Biedny tata starał się nie podgrzewać atmosfery:

- Zobaczysz, wszystko będzie dobrze...

I tak dzień po dniu, aż do fantastycznej chwili, gdy późnym wieczorem Tata pukał do drzwi, lekko je uchylał i półgłosem wołał:

- Chodź synu. Pomożesz mi schować choinkę.

Tylko czekał na reakcję Mamy, która natychmiast ruszała do akcji...

- Idę z wami. Muszę ją obejrzeć.

Ojciec doskonale wiedział, co go czeka i dlatego tak zwlekał z jej dostawą, aż...

... dostanie polecenie od swych przełożonych, by zadysponować samochody A 66, terenowe, z napędem na 6 kół, do nadleśnictwa, po świąteczne drzewka dla biur wszelakich, biur bardzo ważnych w owych czasach, urzędów, domów kultury i - przy okazji jakoby - pewnej grupy "wyróżnionych" miejscowych notabli.

Zima - wtedy - była okresem wzmożonego wyrębu drzew w okolicznych lasach. Dosłownie pod siekierę (siekierę!) i piłę ręczną szły dorodne jodły, sosny, buki i wszelakie inne drzewa (dziś sezon wyrębu trwa - oczywiście - rok cały i siekiera to minimalistyczny dodatek). Najczęściej działo się to w głębi kniei, w starym, zdrowym mateczniku. W okolicach łąk ratajskich, nieco bliżej Wykusu, padały potężne srebrne, kilkudziesięciometrowe jodły, a ich przepiękne, w pełni stożkowe, z młodymi przyrostami "czuby", stawały się tą bardzo pożądaną świąteczną zdobyczą. Trzeba było jeszcze je tylko i aż tylko wywieźć z środka gęstego, nieźle już zasypanego śniegiem, lasu. Na wóz konny, który być może, jakimś cudem, dotarłby do tego przepastnego miejsca, można by włożyć dwie, góra trzy sztuki, a tyle to zbyt mało do samego tylko jednego domu kultury. Wojskowe "Stary" A 66 załatwiały temat bezproblemowo, a jeszcze miały zaliczoną obowiązkową próbę terenową. Tata sam siadał za kierownicę jednego z nich i tym sposobem zdobywał - w nagrodę za poświęcony czas - jedną najśliczniejszą, nieco krótszą, regularną "srebrulkę" dla siebie - drzewko wzniosłe, dumne, o klasycznej urodzie, symbolizujące potęgę, długowieczność, cierpliwość, odrodzenie, czystość, młodość, trwałe uczucie - ba, wierność... (Czy dziś jeszcze ktoś pamięta o tych jej tradycyjnych znaczeniach?) Tylko taka jodełka mogła usatysfakcjonować jego żonę. Mama miała swoje "zasady".

Od tego wieczoru, dzień w dzień zaglądałem do drewutni, by choć przez chwilę, podelektować się wspaniałym zapachem. Oczywiście, nie mogłem się doczekać...

- Kiedy, w końcu, pozwolą wnieść to cudo do mieszkania?!

- No, kiedy?!

Wcześniej Tata przycinał ją jeszcze na odpowiednią wysokość, tak, by zmieściła się do mieszkania i była z czubem** prawie do sufitu.

Oglądał ją uważnie; obracał wokół osi i przy pomocy specjalnego ręcznego, stożkowego wiertła i ostrego noża umieszczał kilka uzupełniających gałązek, z odciętego kawałka, w poziomych lukach korony drzewka. Tak zweryfikowana jodła stanowiła już niepowtarzalne piękno, którego nikt nie miał prawa kwestionować - nawet Mama.

 

O! Otwierają się drzwi!

Pierwszy wchodzi Aleksik. Biegnie do pokoju.

- Babciu, babciu! Chodź tu prędziutko. Patrz! Jest piękna choinka! Zobac piękna! Tylko gwiazdki jescze nie ma!

Cóż Babci pozostało. Musiała pochwalić.

- Dzięki Ci Wnuczku. Zamknąłeś temat urody drzewka swoją radością i miłą mi oceną.

Warto było się postarać.

Do jutra...

 

* pomieszczenie gospodarcze, komórka, drewutnia

** szklana, szpiczasta ozdoba umieszczana na wierzchołku choinki zamiast gwiazdy, bądź figurki anioła

Dzwoni telefon! To Gosia! Nasza Psiapsiółka od czasów studenckich. Wiele nas łączy, nic nie dzieli - prócz kilometrów.

Dziewczyny rozmawiają, ja trochę podsłuchuję.

Gawędzą o potrawach świątecznych.

W pewnej chwili wpada mi w ucho.

- Zrobię płatki z kurczaka w galarecie. Moje dzieci to bardzo lubią.

- Co? - Zaskoczyłem.

- Daj na głośno mówiący.

Konfrontuje przepis, szczególnie część dotyczącą galarety.

Wszystko ok! Muszę działać.

Pasztet też będzie robić!

Poczułem smak w ustach.

Trudno...

- Ja też!

 

 

W tym roku miało być delikatnie. Niestety, już się nakręciłem.

Chyba spokój diabli wzięli.

Jadę na zakupy...

Przed laty...

Zbliżały się święta. Powietrze w mieszkaniu nabierało intensywnych aromatów. Pomieszczenia przepełniał zapach pieczonych placków, mieszanej z namoczonymi grzybami kwaszonej kapusty i osobno z łuskanym grochem, gotującego się kompotu z suszonych owoców, parującego jaśka***, "chudego" czerwonego barszczu, piekących się mięs i... "prasowanego krochmalu"****.

Stolnica i jej okolice zapełniały się gotowymi pierogami i uszkami, czekającymi na swój czas, by znaleźć się we wrzątku.

Krzątaninę Mamy w kuchni było słychać czasem nawet po północy.

W przeddzień Wigilii, późnym wieczorem, Tata oprawiał jodełkę w ciężki, mosiężny stojak. Miał on jeszcze dodatkowe dwie zalety - regulowany rozstaw czteroelementowej stopy i możliwość ustawiania drzewka w idealnym pionie, przy pomocy sześciu śrub, zakończonych ozdobnymi "motylkami", by czynić to bez dodatkowych narzędzi. Stojak ten, na owe czasy, stanowił osiedlową rewelację. Podejrzewam, że był wykonany na naszej, starachowickiej odlewni, a zaprojektowany przez bardzo zdolnego fachowca.

Lubiłem te chwile. Pomagałem ojcu z poczuciem, że Święta tuż, tuż...

 

- Halo! Święta tuż, tuż!

*** odmiana słodkiej fasoli

**** wykrochmalona, uprasowana pościel, obrusy, itp.

 

 

Sobota. Czas odpalić światełka w ogrodzie. Sąsiedzi też się pospieszyli. Wszak to taki już współczesny zwyczaj. Przygotowałem je już kilka dni temu, więc dzisiaj tylko pyk na bezpieczniku i...

- Niech się dzieje!

Relację z dawnych lat, bez ozdób przed domem, trochę przyśpieszę, by nie niepokoić Was w czas całkiem już świąteczny, czas rodzinny, czas serdeczny...

W Wigilię od rana czekaliśmy na powrót Taty z pracy. Baczne oko Pani Domu sprawdzało, po raz kolejny, czy wszystko jest w należytym porządku, czy niczego nie brakuje, czy talerze i sztućce należycie błyszczą, czy pierogi nadal dostatecznie miękkie, czy wypieki dobrze się przetrzymały, a wędliny odpowiednią wilgoć utrzymały, śledzie w zalewie nie za twarde, groch z kapustą dobrze związał, barszcz czerwony nie stracił koloru, karp zachował lekko opieczoną, złotawą skórkę, kompot z suszu miło pachnie, jasiek nie za suchy, szczupak... I tak dalej, itp...

- Jeszcze sprawdźmy, czy gdzieś nie ma jakiejś plamki, odrobiny kurzu...

- Rozprasujmy biały obrus, żeby żadnej zmarszczki nie było...

- Przygotujmy odrobinę sianka pod opłatek.

- Dodajmy ze dwie drobniutkie, zielone gałązki jedliny...

- A! Prezenty zapakować i opisać. Przygotować, niech ukryte czekają na swój czas.

- Dodatkowe nakrycie dla niespodziewanego gościa. Koniecznie...

- Najważniejsze!

- Czy dwanaście postnych potraw jest w komplecie!

Ten wigilijny obyczaj, nie zwyczaj, był w naszym "świecie" wielce istotny dla wszystkich domowników i ich gości.

- No, cóż! Nie ma na co czekać! Nakryjemy stół, tylko go lekko przesuniemy w róg pokoju, by swobodnie i szybko wstawić choinkę, gdy mąż wróci z pracy.

Tata - wyjątkowo tego dnia - "stawał na głowie", by być w domu jak najwcześniej. Tym razem już żadne nadliczbówki nie wchodziły w rachubę.

Już z korytarza krzyczał:

- Synu, podaj klucze! Idziemy po choinkę!

Przyznaję, nie szedłem a biegłem z kluczami na schody.

Po chwili drzewko już było w domu, na swoim miejscu.

Tylko jeszcze konsultacja z Mamą, która zadecyduje, która część jodły będzie en face do pokoju, a która znajdzie się w oknie i...

Zaczyna się najciekawsza część; dla mnie najprzyjemniejsza...

- Ubieramy, stroimy świąteczny symbol!

Zaczynamy od przycięcia, po skosie, najwyższego pionowego przyrostu, by nasunąć nań, wspomniany wcześniej, szklany czub, czasem szpicem też zwany.

- O! Drzewko już błyszczy!

Teraz orzechy...

- Ponakłuwać gałązki i powciskać je na szpilki!

- Czas na szklane świecidełka!

Zaczynamy od maleńkich kulek białego koloru, z drobnymi niebieskimi kwiatuszkami, nasączonych chyba fosforem. Jest ich sztuk...

- Aż dwanaście!

- Świecą w nocy, po zgaszeniu światła!

Rozmieszczamy je w miarę regularnie na koronie całego drzewka.

- Bardzo je lubię. Nie wyobrażam sobie świąt bez tych ozdóbek.

/Kilka sztuk zachowałem do dnia dzisiejszego. Znów je umieszczę na honorowym miejscu, choć świecąca powłoka już się trochę starła.

- Nic to!

- Teraz sople - dwa rodzaje...

Potem muchomorki, narciarze, srebrne i czerwone duże kule, wielokolorowe grubaski, z wcięciem gwiaździstym w środkowej części ( niektóre pamiętają czasy niemieckiej okupacji - a ile już lat wtedy miały!) i inne, inne...

- Czas na dwa pudełka nowych!

- Fajne, ale jakieś takie delikatniejsze, choć malunki mają śliczne. "Pachną" zimą!

Czas na cukierki...

- Na kilkunastu brakuje pętelek z nitki. Trzeba dowiązać.

- O! Sporo jest "Bajecznych"; będzie co zrywać!

- "Bajeczne" to jest to!

- Teraz świeczki w małe lichtarzyki- zapinki. Jest ich kilka kolorów. Trzeba tak je rozrzucić po całej koronie drzewka, by dobrze je przemieszać barwami...

Wbrew pozorom nie było to takie proste. Jak by nie kombinować, ostatecznie żółta lądowała przy żółtej; po przekładce nagle różowa "nakładała" się na różową lub zielona na zieloną...

Jeszcze łańcuchy i trochę lamety...

Wchodzi Mama...

- Zdjąć mi te dokładki. Jest tego zbyt dużo! Lepiej powieś szyszki, które pięknie ozdobiłeś potłuczonymi bombkami.

- To twoje i dla nas ważne. Jasne?

Jasne, jasne! Zdjąłem. Powiesiłem. Miała rację. Tylko z tyłu, na dole, trochę łańcucha zostawiłem. Udała, że nie widzi.

- Tylko dlaczego, wychodząc, tak dziwnie się uśmiechała?

- Dlaczego? Ech! Ta Mama!

Jeszcze kilka lukrowanych pierników!

- Naprawdę kilka...

- Parę długich wielobarwnych, niezjadliwych soplowych cukierków...

- Stół na środek pokoju i...

- Możemy czekać na zmierzch...

Obaj z Tatą zakładamy białe koszule; Rodzic garnitur, ja pulower, Mama już w odświętnej sukience.

Pod choinką pojawiły się prezenty!

- Co tam jest dla mnie?!

- No, co?!

Trochę się domyślam, ale jedno pudełko budzi moją wątpliwość.

Nareszcie się ściemnia. Niebo - niestety - tym razem mocno zachmurzone. Pierwsza gwiazdka będzie trochę umowna...

- To nic! Ważne, że Święta nadeszły...

Zapalamy świeczki na choince. Czyni się miło, nastrojowo trochę podniośle...

Opłatek. Życzenia; takie ciepłe, rodzinne, serdeczne. Prawdziwe.

Smakowanie kilku postnych potraw i...

- Nareszcie można sięgnąć po prezenty!

Szybki szus na kolanach pod choinkę. Wybieramy, otwieramy, radośnie oceniamy...

- O! Czekolada, pomarańcze, mandarynki, cukierki i najważniejsze pudełko, pięknie zapakowane...

- Są! Są! Są! Pastelowe kredki w metalowym pięknym etui!

Wymarzone, wyczekane, ponad pół roku myślami "gonione". Dwadzieścia pięć sztuk, a wśród nich srebrna, złota i biała...

- Biała! Wiecie, rozumiecie! Biała!

- I ołówki w małym pudełeczku! Różnej twardości, od 3H, po 2B; piękne, połyskujące, z czarnym zakończeniem i srebrną obwódką. Nie jakieś tam z gumką.

- Pełna profeska!

Tak dziś byśmy rzekli.

- Już bym siadał do szkicowania, ale Wigilia to Wigilia, ma inne prawa, które wszyscy szanujemy.

Jeszcze parę "smaków" i Mama zaczyna pakowanie potraw na wynos, na wielkie i długie wieczorne spotkanie u Dziadków - tych "na górze" - na Majówce.

Zabieramy też nasz opłatek - taka rodzinna tradycja.

Odpalamy kilka zimnych ogni...

Gasimy świeczki na choince; czekamy by przestały dymić - to ważne - musimy czuć się bezpiecznie... Czeka nas długi spacer w zimowy wieczór. Spacer pod górę; przez kawałek lasu w środku miasta lub wzdłuż wąskotorówki, wiodącej bocznicą na górę "szlaki", a dalej, głównym torem - pokręconym torem - wiodącym aż do czeluści Kopalni "Majówka".

Dzielnica, do której zmierzamy też tę ładną nazwę nosi. Obok kolejnych pozostałości drzew iglastych stoi bliźniak moich Dziadków, dom rodzinny mojej mamy...

Pozdrawiam cieplutko, prawie świątecznie (wszak jutro niedziela).

Dzielnica, do której zmierzamy też tę ładną nazwę (Majówka) nosi. Obok kolejnych pozostałości drzew iglastych stoi bliźniak moich Dziadków, dom rodzinny mojej mamy.

Tu będzie ta najważniejsza Wigilijna Wieczerza...

Po serdecznych przywitaniach, czas na podziwianie świątecznego drzewka i uroczystego stołu...

Choinka tu świerkowa, o połowę mniejsza, w rogu dużego pokoju ustawiona. Bombki na niej jeszcze czas międzywojnia i okupacji pamiętają. Świece tu, w lichtarzach, stoją na stole, dużym, solidnym, dębowym, z grubymi, toczonymi nogami. To główny mebel dzisiejszego spotkania, pięknym bielutkim obrusem przykryty. Za chwilę zasiądzie przy nim kilkadziesiąt osób - trzy pokolenia naszej rodziny. Dla nas, najmłodszych, zabraknie tu miejsca. Posiłki spożywać będziemy w kuchni, przy dużym, wysokim taborecie - dziś byśmy go ławą nazwali.

Póki co gromadzimy się wszyscy wokół stołu. Najstarszy rodu zapala świeczki w lichtarzach. Po krótkiej modlitwie, bierze, z talerzyka z siankiem, do rąk opłatek. Obdziela nim wszystkich gości.

Płyną świąteczne życzenia. Takie ogólne i te intymne - tête-à-tête - każdy z każdym...

Nadchodzi czas kolędy.

Tradycją rodzinną było, by pierwszą z nich śpiewać na stojąco i zawsze intonowano...

"Bóg się rodzi, moc truchleje, Pan niebiosów obnażony!

Ogień krzepnie, blask ciemnieje, Ma granice Nieskończony.

Wzgardzony, okryty chwałą, Śmiertelny Król nad wiekami!

A Słowo Ciałem się stało.

I mieszkało między nami."

...na pamiątkę czasów okupacji niemieckiej, kiedy to największy pokój w naszym domku zajmowali oficerowie Wermahtu i - tym samym - warunki były dyskomfortowe dla prawowitych domowników. W święta dawało się to szczególnie we znaki.

Wieczerza wigilijna w kuchni, a w pokoju, tylko za drzwiami okupant...

W tej sytuacji słowa „Podnieś rękę, Boże Dziecię, błogosław (Ojczyznę) krainę miłą” nabierały dodatkowego znaczenia - prócz typowo religijnego - podniosłego, patriotycznego, wręcz wzniosłego, narodowego.

Wojna minęła, tradycja rodzinna pozostała.

Stół i taboret, pod batutą Babci, zapełnia się pierwszymi wigilijnymi potrawami.

Potem się okaże, że dwanaście będzie na plusie...

Toczą się rodzinne rozmowy, przeplatane kolejnymi kolędami...

Czas płynie spokojnie, ale jakoś tak inaczej...

- Inaczej!

- Dostojniej? Cieplej? Serdeczniej?...

- A może tak tylko mi się wydawało?

Zbliża się godzina dwudziesta i trzecia...

- Czas na Pasterkę...

"Dzisiaj w Betlejem, dzisiaj w Betlejem

Wesoła nowina

Że Panna czysta, że Panna czysta

Porodziła Syna''...

Po Pasterce nikt z Kolędników nie wracał do własnego domu. Wszyscy zgodnym krokiem wędrowali do domu Wuja Lesiaka (brata mojej Babci), "willi" na skale (stał na terenie obecnej Parafii na Majówce. Domek to był ciasny, ale też własny - przedsionek, mała kuchnia i niewielki pokój, za sypialnię również służący. Ileż w nim było spokoju, ciepła i dobroci! Było też coś jeszcze...

- Przepyszne, bo pyszne, to zbyt mało powiedziane, wszelakiego rodzaju wypieki!

Czekały cierpliwie na nasze przybycie. Nikt z nas nie był w stanie pominąć tej wspaniałej, słodkiej uczty. Ciocia Lesiakowa była cukiernikiem z pasji i zawodu.

I znów...

- Dorośli w pokoju; dzieci w kuchni!

- Ciasta, ciasteczka, rolady, makowce, kremówki i sam już nie wiem co słodkiego jeszcze...

- Wszędzie - na stole, stolikach, w spiżarce, nawet na parapecie!

Dobrze trzeba było dzielić swe apetyczne żądze, by zdołać spróbować wszystkich wypieków.

 

- Serdecznych, życzliwych i zdrowych od mocy, ciepłych i serdecznych od rodziny, w dobrym nastroju od własnego "serca";

trochę smacznych, trochę refleksyjnych i leniwych...

- Szczęśliwych...

- Świąt Bożego Narodzenia...

- Życzę...

 

/odstępstwa od norm językowych celowe, świadome i zamierzone/

 

 

Rydze...

 

Mam niewiele wolnego czasu. Tylko godzinkę.

Na większe grzybobranie nie ma sensu się wybierać, ale co słychać u mleczajów, można by zerknąć. Toż to tylko mała przebieżka po leśnym dukcie.

Szybka zmiana kierunku jazdy i...

- Już jestem!

Początek słaby, ale nieco dalej:

- Są! Są! Od jedynek, po sztuk kilka! Są! Dwa rodzaje mleczajów! Super!

Jako dodatek do kompletu, parę prawdziwych, piękny koźlarz, kilka maślaczków i muchomorek rdzawo brązowy. Wszystko na dróżce.

- Szkoda, że już muszę wracać. Czas nagli. Do końca duktu jeszcze około 1500 metrów. Ciekawe, co tam dalej by się działo? Ciekawe...

 

Bór jakby wstrzymał oddech

 

 

Krótkim spacerkiem po kniei...

Żal, ale wszystko wskazuje na to, że sezon w tym roku będzie stosunkowo krótki.

Póki co, wciąż jeszcze warto wdepnąć na leśne szlaki.

Bór jakby wstrzymał oddech i pytał:

- Co dalej?

Oszczędnie darzy grzybowym dobrem, ale koszyk jeszcze można napełnić zgrabnymi prawdziwkami i dostojnymi koźlarzami. Trafiają się maślaki pstre, mleczaje i muchomory rdzawobrązowe.

Cisza, spokój. Nawet strzyżaki się wyciszyły (w tym roku niezbyt dawały mi się we znaki). Można się zadumać, byle - z uwagą - patrzeć pod nogi, choć i o niebo można wzrokiem zahaczyć, bez kieleckiego "złotego" lustra - oczywiście.

Dużo późnojesiennych niejadalnych; chyba się spieszą przed kolejnymi przymrozkami, a te meteorolodzy zapowiadają już w nocy z niedzieli na poniedziałek